Teken de boodschap: Tips voor (s)prekers

Als (s)preker kan je je toehoorders uitnodigen tot zowel meeschrijven als het maken van preektekeningen. Actief meeschrijven- of tekenen in plaats van passief luisteren maakt dat de boodschap beter binnenkomt en langer blijft hangen.

Maar voor ik hier tips geef hoe je als spreker rekening kan houden met meeschrijvers en preektekenaars: maak zelf, in plaats van een PowerPoint weer eens keer gebruik van het ouderwetse flap-over-bord of whiteboard … en doe het voor. En harkpoppetjes voldoen prima! Het voordeel van deze manier van preken is dat je losser komt van het papier en meer interactie krijgt met de zaal. Passief klikken naar de volgende slide van een PP wordt zo een actief vertellen.

Verbaal wordt visueel waardoor de kerngedachte dieper doordringt en langer door zindert.   

Blijf vooral niet hangen in de gedachte dat je moet kunnen tekenen als een van Gogh. Een gedachtewolk of vierkant met daarin een kernwoord en wat pijlen die verwijzen naar de diverse punten zijn al een goed begin. En koppoters staan sneller op papier dan één of ander geweldig realistisch portret en maken minstens zo goed je punt.  Hoe je simpele doodles als een boek (bijbel) een hart, sleutel enz. gemakkelijk tekent, vind je snel op het wereld wijde web. Of vraag me gerust naar mijn christelijke beeldbieb (hier op ik in de toekomst nog een pagina aan te wijden).

Is het zelf voordoen nog een stap te ver? Er zijn sowieso een aantal punten waar je als spreker rekening mee kan houden. Simpele dingen die de preektekenaar helpen om jouw preek te verwerken in een persoonlijk proces.

  1. Indien mogelijk: geef tijdig door over welke bijbelteksten je gaat preken. Wanneer ik weet aan de hand van welke teksten de preek gegeven wordt lees ik me in zodat ik me al een beeld kan vormen. Dat doen meer preektekenaars. Hoe mooi is het wanneer de gemeente voorbereid naar je preek komt!
  2. Begin je preek met de kerngedachte. Wacht niet tot het einde van de preek om de clou weg te geven maar geef bij aanvang al duidelijk aan wat je punt of thema is.  Noem in één kernachtige zin wat je wilt dat onthouden wordt na de preek. Voorspelbaarheid helpt in het voorkennis activeren en in het zich voorbereiden op wat komt.
  3. Visualiseer. Bijvoorbeeld: “Je kan God kennen als iemand die in een ingelijst fotootje op de kast staat, of je kan hem kennen als een vriend die naast je op de bank zit.” Het fotolijstje en de vriend op de bank zijn vergelijkingen die een aantekenaar direct kan uitbeelden op papier.
  4. Noem aan het begin hoeveel punten je preek heeft of rond welke kernwoorden je preekt, en als het enigszins kan, vertel al gelijk wat die punten zijn voor je ze verder uitwerkt. Let erop dat je de tel halverwege niet kwijt raakt 😉
  5. Benoem overgangen. Wees expliciet in het vertellen wanneer je van het ene punt naar het volgende punt gaat. Een preektekenaar luistert anders; meer in hoofdlijnen en mist daardoor sneller subtiele overgangen.
  6. Wanneer je graag gebruik maakt van een PowerPoint of mooie foto’s: denk ook eens aan het gebruik van simpele en grappige doodle-fotootjes in plaats van een prachtig panorama. De beginnende preektekenaar tekent dit soort doodles dankbaar na.
  7. Social media: nodig preektekenaars uit jou te taggen wanneer ze e.e.a. delen op social media. Wanneer ‘jouw preek’ wordt gepost leert het jou wat je hoorders geleerd hebben van datgene waarover je preekte. Motiveer ze sowieso tot het delen en benadruk dat het niet gaat om hoe ‘mooi’ iets is maar dat het delen een extra vorm van verwerken is.

Door het delen van preektekeningen op social media wordt er tot ver na de preek doorgepraat over zowel de theoretische inhoud als dat wat de preek met de hoorder heeft gedaan. Het zien van andermans aantekeningen werkt kerkoverstijgend en spoort aan tot het opnieuw overdenken waardoor de galm van de Naprediker verder, langer en intenser doorwerkt.  Het is dus een idee je kerkleden te motiveren hun aantekeningen (met elkaar) te delen…

Nogmaals, preektekeningen maken doet de hoorder intensief zoeken naar iets wat het waard is om op te schrijven en uit te beelden.  Het delen van die aanTEKENingen is als een echo die het Woord langdurig laat nagalmen. 

Als (s)preker wil je toch niet anders dan daaraan bijdragen?

Een voorbeeld van ‘teken je boodschap’ in de klas. Het resultaat is chaotisch maar geloof me: leerlingen luisteren veel actiever en zijn meer gemotiveerd tot meedenken en meedoen.

Meer van mijn maaksels vind je op instagram. Kijk daar vooral ook eens naar de hashtags #preekaantekeningen, #preekinbeeld of #beeldbieb. De workshops van #tekenjeboodschap kan ik van harte aanbevelen, vooral voor sprekers.